Girdi yapan bozkok

Kömür develeri

1930’ların sonuna kadar İstanbul’un yakacak ihtiyacı, Karadeniz’den getirilen odun ve kömürle sağlanırdı. Odun ve kömürler iskelelere indirilir, oradan da develerle şehrin belli başlı meydanlarında satılırdı. Kış gelmeden de odun ya da kömürler evlerin depolarına yerleştirilirdi. Kuruçeşme’yi mesken tutan kömür depoları, uzun yıllar boyunca İstanbul’un kömür ihtiyacını karşıladı.

Milat gerçekten Hz. İsa’nın doğum tarihi midir?

Milat, bilindiği gibi, Hz. İsa’nın doğduğu yıl olarak ortaya atılan bir tarihtir. Günümüzde artık Hz. İsa’nın, MÖ 4 veya 6’da doğduğu kabul ediliyor. Araştırmacılar, bunu İncillerde geçen bilgilere dayandırıyor: Luka Kitabı’na göre İsa, Roma’nın Suriye ve Yudea eyaletlerindeki ilk nüfus sayımı sırasında doğmuştu; bu sayımın MÖ 6’da yapıldığına inanılıyor. Matya Kitabı’na göre İsa, Yudea Kralı […]

,

Kırmızı takkeli maymunlar

Onbeşinci yüzyıldan 18. yüzyıl başlarına kadar askerî ve ticarî kalyonlarda maymunlar korsan teknelerini gözlemekte kullanılırdı. Bunlar, Tersanekapısı civarındaki maymuncu dükkanlarında alınıp satılırdı. Hatta III. Murad devrinin işgüzar vaizi Şeyh Şucâ maymunların da insanlara benzedikleri için başlarını kapatmaları gerektiğini söylemiş, o tarihte İstanbul’daki 200’den fazla maymuna kırmızı takke giydirilmişti. Bazı kaynaklarda Osmanlı bahriyesine bağlı Tersane-i Âmirede, […]

Voynich elyazmasının gizemi

Ortaya çıktığı günden bu yana içinde ne yazdığı çözülememiş Voynich elyazmasının barındırdığı resimlerin de ne olduğu hâlâ anlaşılamadı. Onlarca teori ortaya atıldı ama hiçbiri kanıtlanamadı. Voynich Elyazması, Amerikalı antik kitap satıcısı ve koleksiyoner Wilfrid Voynich tarafından Roma yakınlarındaki Frascati kasabasında 1912’de bulundu. Wilfrid Voynich’e göre yazma 13. yüzyıldan kalmaydı. Hiçbir dile benzemeyen bir dilde yazılmıştı, […]

Boşa giden bağış kampanyası

Osmanlı Devleti, 1910’larda donanmayı güçlendirmek istiyordu. O sırada İngiliz tersanelerinde yapılan iki dretnota talip oldu. Hazine’nin parası çıkışmayınca, Donanma Cemiyeti bağış kampanyası başlattı. Halk sadece para bağışında bulunmadı. Değerli takılarını ve eşyalarını bağışlayanlar da oldu. Alınan dretnotlara, Sultan Osman-ı Evvel ve Reşadiye isimleri verildi. Ne var ki Ağustos 1914’te suya indirilen gemiler, teslim edilmedi. Savaşa […]

Sümerce’den Türkçe’ye geçen kelimeler

Yapılan araştırmalardan, Mezopotamya ile kısmen de olsa Anadolu’da kullanılmış en eski dillerden olan Sümerce ve Akadça’dan Türkçe’ye pek çok kelimenin geçtiği anlaşılmıştır. Bu kelimeler arasında “temmuz”, “emmi”, “eylül” gibi yaklaşık 200 kelime vardır. Atatürk’ün Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi bünyesinde kurdurduğu Sümeroloji Kürsüsü, Türkiye’deki Sümerce, Akadça, Asurca ve Babilce gibi eski çağ dilleri […]

Kömürü gerçekten Uzun Mehmet mi keşfetti?

Zonguldak halkevi tarih kolu, 1930’larda maden kenti olarak gelişen Zonguldak için “kömürü keşfeden Uzun Mehmet” öyküsünü yazar. Bununla havzadaki yabancıların kutladıkları S t. Barbe yortusuna alternatif ulusal bir kömür bayramı amaçlanır. Tarih olarak da İş Bankası’nın havzada yatırımlara giriştiği 8 Kasım 1929’dan tam yüzyıl öncesini gösteren bir tarih, keşif günü saymıştır. Uzun Mehmet, iyi niyetle […]

İstanbul’un ilk resmi

İstanbul’un ilk basılı görüntülerini içeren Liber Chronicarum (Günlükler Kitabı), 12 Temmuz 1493 tarihinde Latince olarak yayımlandı. Kitap aynı yıl Almanca olarak da basıldı. Eserde yer alan 1809 illüstrasyon için 645 tahta kalıp kullanılmıştı. Kitapta önemli toplumsal olaylar, büyük felaketler ve büyük şehirlerin tarihi yer alıyor. Zamanında 1500 adet civarında basıldığı tahmin edilen bu kitaptan, bugün […]