Devlet idaresinde ilk bütçe 17. yüzyıl ortalarında Osmanlı İmparatorluğu’nda yapılmıştır. Bugünkü anlamda bir devlet bütçesi değildi; devlet idaresinde bütçe yapmak zorunluluğunu gösteren basit bir gelir-gider defteriydi; fakat ortaya hayatî bir fikir atması bakımından büyük işti. “Devlet bütçesinin babası” diyebileceğimiz bu defter, IV. Mehmed’in sadrazamı Tarhuncu Ahmed Paşa tarafından düzenlettirilmişti. Çok  namuslu, toksözlü ve mert ve cahil bir adam olan Tarhuncu [...]

Günümüzde dalkavukluk bir ruh ve yaradılış meselesidir. Artık meslek olmaktan çıkmıştır. Fakat Tanzimat’tan evvelki devirde dalkavukluk tüzüğü ve önceden belirlenmiş fiyatlara göre çalışan bir esnaf grubuydu.

İstanbul’un Fatih semtinde bulunan Fatih Camii’ni kimin yaptırdığını biliyor musunuz?

Beyoğlu semtinin adının nereden geldiğini biliyor musunuz?

Şehzade Mehmet tahta çıkınca ilk işi kardeşlerini öldürtmek oldu. Bunların en büyükleri 17 – 18 yaşlarındaydı.

Padişah büyük bir ıstırap içinde Mehmed Paşa’yı feda etti. Paşa divandan kaldırılıp “siyaset meydanı”na (Ölüm cezalarının uygulandığı yer) götürüldü. Orada paşanın başı kesildi. Ama askere paşayı öldürmek yetmemişti…

1719’da III. Ahmed, Süleyman, Mehmed, Mustafa ve Bayezid isimlerindeki dört şehzadesi ile İstanbul’dan 5.000 fakir çocuğu sünnet ettirmişti. Bu muhteşem düğün Okmeydanı’nda olmuştu ve on beş gün on beş gece sürmüştü. Sünnet için denizde yapılan eğlencelerde herkesin dikkatlerini çeken bir sahne olmuştu…

Veba salgını İstanbul’da korkunç bir hal almıştı. Padişahın emriyle sur kapılarına gizli memurlar konulmuştu. Bunlar kapılardan çıkan cenazeleri tespit ediyorlar. Bir günde her kapıdan 50-60 ile 300 arasında cenaze çıkıyordu. Tabii bunların dışında şehrin içinde gömülenler de vardı.

Sokullu Mehmed Paşa’nın oğlu Hasan Paşa, XVI. yüzyıl sonlarının en ünlü ve en zengin vezirlerindendir. Hasan Paşa, Bağdat valisiyken üstat kuyumculara gümüşten büyük bir bahçe yaptırmıştı. Bu, kurulup toplanabilen, çiçek açmış dallardan, nar ve turunç fidanlanndan pek güzel, seyretmesi insanı hayretten hayrete düşüren bir kuyumculuk şaheseriydi. Hasan Paşa, Bağdat’tan süratle Anadolu’ya çağrılmış ve Anadolu’da isyan etmiş olan Celalî Deli [...]

Her ülkenin tarihinde olduğu gibi, Bizim tarihimizde de bir çok insan cellat pençesinde can vermiştir.Osmanlı Devleti’nin resmî cellat teşkilatı, bir cellatbaşının idaresinde, sayıları devir devir değişen bir sürü cellatlardan meydana geliyordu. Sabıkalı hırsızlar, bilhassa gece hırsızları, şehrin uygun görülen bir yerinde, genellikle suçun işlendiği semtte, hatta bazen girdiği evin veya dükkânın, hanın kapısında asılırdı; katiller [...]

Matbah-ı Âmire, padişahın özel mutfağı mıydı? Matbah-ı Âmire’de hangi bölümler bulunurdu? Kuşhane ne yapardı? Bunların ve diğer birçok sorunun cevabını bu yazıda bulabilirsiniz… Osmanlı’da Matbah-ı Âmire, yani imparatorluk mutfağı, padişahın özel mutfağı değildi. Hem saray hem de devlet mutfağı olarak kullanılıyordu. Bu mutfak, saray halkı ve çalışanları dışında, saraya herhangi bir iş için gelen ziyaretçileri, [...]

1473 yılının şaban ayına ait Fatih Sultan Mehmed sarayının bir mutfak defteri vardır. Bu defter, İstanbul fatihinin neler yediğini, sarayında en çok pişen yemeklerin neler olduğunu, mutfak masrafının ne kadar olduğunu göstermektedir. Bazı yiyecekleri o günkü adları çok ilginçtir. Örneğin balığa, mâhî; kaza, gerdendiraz (uzun boyunlu); tavuğa, mâkiyan deniliyordu. Soğanın adı piyaz, lahananın adı kelem, [...]

1920’lere kadar Eyüp’ün kaymağı ve kaymakçı dükkânları İstanbul’da çok meşhurdu. 16. yüzyılda, herhalde türbe ziyareti bahanesiyle Eyüp’e gelen bazı hafifmeşrep kadınlar kaymakçı dükkânlarına girerlerdi. Bu kadınlar önceden anlaştıkları erkeklerle bu dükkânlarda buluşurlardı. Fakat bu durum çevreye rahatsızlık vermeye başlayınca, Eyüp kadısı tarafından hükümete şikâyet edildi. Bunun üzerine Eyüp kadısına, 1573 tarihli bir yasak fermanı gönderildi. [...]

İmparatorluğun son devirlerinde, bilhassa II. Abdülhamid zamanında ve Meşrutiyet’te memur maaşları her ay muntazam olarak verilmezdi. Maaş çıkması bir mesele, memurlar için adeta bir bayramdı; memurların çoğu maaşlarını sarraflara faizle kırdırır, sıkıntı içinde yaşarlardı. En küçük bir kâtipten vezirine kadar sarrafa borcu olmayan memur yok gibiydi; devlet ricalinin hususî sarrafları vardı ki hepsi istisnasız gayrimüslim; Rum, [...]

Eski yelken ve kürek devri gemiciliğinde, her gemide birkaç tane talimli maymun bulunurdu. Bunlar, açık denizde gemilerin direklerinin ta tepesine tırmanarak korsan gözcülüğü yaparlar, ufukta bir gemi gördükleri zaman bağırarak haber verirlerdi. İstanbul’un bütün gemi teçhizat ve levazımının satıldığı yer, Galata’da, iki köprü başı arasındaki sahaydı. Gazi Köprüsü başında Sokullumehmetpaşa Camii (Azapkapısı Camii) civarında da [...]

Kız Kulesi Osmanlı tarihinde yalnız bir kez hapishane olarak kullanılmıştı.

Kahraman koç, savaş sırasında iki Alman askerini öldürmüştü.

Van Gölü’nde yüzen ilk Türk gemisi XVI. asırda Mimar Sinan tarafından yapılmıştır.

Yedi asır boyunca, bütün Osmanlı sadrazamlarının içinde uzun boy rekorunu Sokullu Mehmed Paşa kırmıştır; iki metreyi aşan bu büyük vezirin tarihlerimizdeki lakabı “Tavil (Uzun) Mehmed Paşa”dır. Osmanlı sadrazamları arasında şişmanlık rekoru da, yine Kanunî Sultan Süleyman’ın sadrazamlanndan Semiz Ali Paşa‘dadır; o zamanlar bir cihan imparatorluğu olan Türkiye’de Semiz Ali Paşa’yı taşıyabilecek ancak iki at bulunabilmişti. [...]

Bir civeleğin sokakta peçesini kaldırıp yalnız yüzüne bakmak, bir kadına veya kıza yapılmış hareket gibi tecavüz sayılır ve buna cesaret eden derhal hapse atılırdı.